Een scheiding is een ingrijpende gebeurtenis. Naast emoties moeten er ook praktische en financiële beslissingen worden genomen. Een van de belangrijkste vragen is wat er gebeurt met het huis bij scheiding. In deze blog lees je welke mogelijkheden er zijn en waar je rekening mee moet houden.
De juridische basis: wie is de eigenaar van de woning?
De eerste stap is vaststellen van wie de woning juridisch is. Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen, dan is het huis van jullie samen. Bij huwelijkse voorwaarden kan de situatie anders zijn vastgelegd. Ook bij samenwonen met een samenlevingscontract gelden andere afspraken. Deze basis is belangrijk voor de verdere verdeling.
Scenario 1: een van de partners blijft in het huis
In dit scenario neemt één partner het huis over. Dit wordt vaak partner uitkopen huis genoemd. De partner die blijft, betaalt de ander een uitkoopsom. Deze afkoopsom is gebaseerd op de overwaarde van de woning. Hiervoor is een taxatierapport nodig, zodat de waarde objectief wordt bepaald.
Daarnaast moet de hypotheek na scheiding worden aangepast. De achterblijvende partner moet de hypotheek alleen kunnen dragen. De bank doet daarom een nieuwe inkomenstoets. Ook is het nodig om de andere partner te laten ontslaan van hoofdelijke aansprakelijkheid. Zonder dit blijft de ex-partner aansprakelijk voor de hypotheek.
Scenario 2: de woning wordt verkocht aan een derde
Een andere optie is het huis verkopen na scheiding. De woning wordt verkocht en de hypotheek wordt afgelost. De overwaarde wordt verdeeld volgens de gemaakte afspraken. Is er sprake van een restschuld, dan moet ook hierover een regeling worden getroffen. Dit scenario zorgt vaak voor een duidelijke afsluiting, maar betekent wel dat beide partners op zoek moeten naar een nieuwe woonplek.
Scenario 3: de woning onverdeeld laten
Soms kiezen partners ervoor om de woning tijdelijk onverdeeld te laten. Dit kan bijvoorbeeld als de woningmarkt ongunstig is of als er kinderen zijn. Let op: dit is meestal een tijdelijke oplossing. Er zijn fiscale risico’s. De zogenoemde tweejaarregeling bepaalt dat de woning na vertrek nog maximaal twee jaar als eigen woning wordt gezien voor de belasting.
De rol van de hypotheekverstrekker in 2026
In 2026 zijn banken strenger bij het beoordelen van leencapaciteit. Willen blijven wonen is iets anders dan kunnen blijven wonen. Bij een hypotheek met NHG kan soms een speciale beheertoets worden toegepast. Dit biedt extra mogelijkheden, maar is niet vanzelfsprekend.
Checklist: 5 stappen voor de afwikkeling van je koopwoning
- bepaal de juridische situatie
- laat de woning taxeren
- kies een scenario: uitkopen, verkopen of onverdeeld laten
- bespreek de hypotheek met de bank
- regel de akte van verdeling bij de notaris
Een scheiding raakt niet alleen de portemonnee, maar ook het hoofd en hart. Wie naast de praktische zaken ook stil wil staan bij de mentale impact, kan zijn lees hier meer over de psychische gevolgen van een scheiding kunnen doen . Zo ontstaat er ruimte voor zowel financiële duidelijkheid als emotioneel herstel.
